BREAKING
April 3, 2025

အမြင်

ကပ်ဘေးထဲက တော်လှန်ရေး

diz_admin

July 7, 2020

“ဘောက်ဆိုင်းသတ္တုတွေကို တောင်ထဲမှာပဲ ချန်ထားလို့မရဘူးလား – Can we leave the bouxite in the mountain” ဒီမေးခွန်းကို အိန္ဒိယစာရေးဆရာမ အာရန်ဒါတေရွိုင်းက “ကျိုးပဲ့နေတဲ့ နိုင်ငံတော်” ဆိုတဲ့ စာအုပ်မှာ မေးခဲ့ပါတယ်။ ဩဒိဿပြည်နယ်က တောင်တွေထဲမှာ အလူမီနီယံ ထုတ်လို့ရတဲ့ သတ္တုမြေစေးတွေ ရှိပါတယ်။ အဲဒီမြေစေးရှိနေတဲ့ တောင်တွေဟာ ရေကန်လို ရေထိန်းပေးနိုင်တဲ့အစွမ်းရှိပြီး စိမ့် ထွက်ဖြန့်ဝေပေးလို့ တောင်ကြောတစ်လျှောက်က စိုက်ခင်းတွေကို ဖြစ်ထွန်းစေပါတယ်။ “သမားရိုးကျအမြင်က ဒီတောင်တွေကို ဖြို၊ ဒီဝန်းကျင်ကို ဖျက်ဆီးပြီး သတ္တုတူးအမြတ်ထုတ်ဖို့ပါ။ ဌာနေပြည်သူဘိုးဘွားတွေကတော့ တောင်တွေကို ဒီအတိုင်းထားပြီး သူပေးဝေတဲ့သဘာဝအထောက်အပံ့နဲ့ သဟဇာတဖြစ်တဲ့ဘဝတွေ တည်ဆောက်ကြပါတယ်။ ခေတ်သစ်အရင်းရှင်စနစ်အမြင်က ကိုယ့်ကိုကိုယ် သိပ်ပါးနပ်တယ်ထင်နေပေမယ့် တကယ်မှာက စိတ်ကူးအမြင်တွေ သေဆုံးနေတာ၊ အညွန့်တုံးနေတာ၊ နိဂုံးချုပ်နေတာပါ”စိတ်ကူးအမြင်အသစ်နဲ့ […]

ကျွန်တော်တို့ စိတ်ချရပြီလား

diz_admin

July 7, 2020

“နမ်းပါများတော့ ပြယ်”“မြင်ပါများတော့ ငယ်”။ ဒေါက်တာ ချိုချိုထူးစန်း(အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ဆေးပညာ)၊ ဘားအံပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး)။ COVID-19 ကူးစက်ပြန့်ပွားမှု အခြေအနေများနှင့်စပ်လျဉ်းပြီး နိုင်ငံတော်၏ အတိုင်ပင်ခံ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် အပြန်အလှန် ဆွေးနွေးခြင်း အစီအစဉ်မှာ ထည့်သွင်း ပြောကြားသွားတာလေး သဘောကျလို့ပါ။ နမ်းပါများတော့ ပန်းရဲ့ရနံ့ဟာ ပြယ်သွားတတ်သလို၊ အရင်တုန်းက ကြီးတယ်လို့ထင်ရတဲ့ အရာတစ်ခုဟာ မြင်ဖန်များတော့ ငယ်သွားတယ်လို့ ထင်သွားတတ်ပါတယ်။ အခုလည်း ကိုဗစ်နိုင်တင်းဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ လူတွေရဲ့စိတ်ထဲမှာ အသားကျသွားသလိုဖြစ်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှု သိပ်မရှိတော့တာကို တွေ့လာရတယ်။ ကိုဗစ်နိုင်တင်းဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ကျွန်တော်တို့ ပြည်သူတွေ အတွက် သိပ်ကြောက်စရာမကောင်းတော့သလို ဖြစ်လာပါတယ်။ လမ်းမပေါ် ထွက်နေကြတဲ့သူတွေရော၊ အိမ်မှာနေကြ တဲ့သူတွေပါ စိတ်ထဲမှာ ကိုဗစ်နိုင်တင်းဟာ မေ့မေ့ပျောက်ပျောက်ဖြစ်လို့ လာနေပါတယ်။ တီဗီကသော်လည်းကောင်း၊ အင်တာနက်လိုင်းပေါ်က သော်လည်းကောင်း ကိုဗစ်နိုင်တင်းအကြောင်း […]

အယ်ဒီတာ့ အာဘော်

diz_admin

July 6, 2020

သယံဇာတ ကပ် မြန်မာနိုင်ငံသည် သယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝသည့် နိုင်ငံအဖြစ် ခေတ်အဆက်ဆက်က ဟစ်ကြွေးခဲ့သည်။ စစ်အစိုးရခေတ်ကဆိုလျှင် သီချင်းများဖြင့် လူထုကို ဝါဒဖြန့်ခဲ့သည် အထိဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အတိုင်းအတာ တစ်ရပ်အထိ သယံဇာတ ပေါပါသည်။ သယံဇာတပေါကြွယ်ဝခြင်းသည် ကောင်းချီးတစ်မျိုး ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် သယံဇာတကို ကောင်းမွန်စွာ မစီမံနိုင်ပါက ပို၍ပင် ကပ်ဘေးသင့်နိုင်ပါသည်။ တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးတွင် သယံဇာတပေါကြွယ်သည်ဆိုတိုင်း သယံဇာတ ထုတ်ယူသုံးစွဲ၊ ရောင်းချရေးကိုသာ ဦးတည်လွန်းပြီး အခြားရေရှည် တည်တံ့သော ဖွံ့ဖြိုးရေးပုံစံကို မျက်ကွယ်ပြုပါက ကပ်ဘေးသင့်နိုင်ကြောင်း ပညာရှင်အများအပြားက ထောက်ပြပြောဆိုနေခဲ့ပြီး ဖြစ်သည်။ ယင်းအပြင် သယံဇာတ စီမံရာတွင် လူအုပ်စုတစ်ခု၊ သို့မဟုတ် လူနည်းစုကိုသာ အကျိုးရှိစေပြီး ယင်းမှရရှိသည့် အကျိုးအမြတ်ကို လူအများစု မျှတစွာ ခံစားနိုင်အောင် မစီမံနိုင်ပါက ဆင်းရဲချမ်းသာ […]

တာဝန်ခံမှု Vs လျှို့ဝှက်ချက်

diz_admin

July 1, 2020

တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရ၏ ရဲဝံ့သော သဘောထားမှတ်ချက်ကို ကြိုဆိုဂုဏ်ပြုရမည်ဖြစ်သည်။ ထားဝယ်မြို့နယ်ရှိ ဟိန္ဒားသတ္တုတွင်း တူးဖော်ခွင့်ရ ထိုင်းနိုင်ငံသားပိုင် မြန်မာပွန်ပီပက်ကုမ္ပဏီကို နောက်ထပ် သက်တမ်းတိုး ခွင့်မပြုသင့်ဟု တိုင်းအစိုးရက ပြည်ထောင်စု အစိုးရအဖွဲ့ထံ သဘောထားမှတ်ချက်ပေးပို့လိုက်သည်။အဆိုပါကုမ္ပဏီသည့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိန်းသိမ်းလိုက်နာမှု အားနည်းသည်ဟုဆိုကာ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်ခွင့် မပြုသင့်ကြောင်း တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့က သဘောထားပေးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော ရဲဝံ့သော သဘောထားသည် ပြည်ထောင်စု အစိုးရ အဖွဲ့က အဆိုပါကုမ္ပဏီကို ဆက်လုပ်ခွင့် မပြုသင့်ကြောင်း နောက်ဆုံး ဆုံးဖြတ်ချက် ချမှတ်ရာတွင် များစွာအရေးပါသော ထည့်သွင်းစဉ်းစားချက်ဖြစ်သွားစေသည်။ ထိုအပြင် ဒေသခံများ အကြိမ်ကြိမ် ကန့်ကွက်နေသော လုပ်ငန်းဖြစ်သည်နှင့် အညီ ပြည်သူ့သဘောထားကို ထင်ဟပ်စေသော သဘောထားအဖြစ် ကောက်ယူနိုင်သည်။ ထိုသို့သော သဘောထားကို လူသိရှင်ကြား အသိပေးသဖြင့်လည်း များစွာကြိုဆိုရမည့် […]

နိမ့်ကျန်ခဲ့တဲ့ ထားဝယ်ဆန်စပါး အစိုးရဘယ်လိုမြှင့်တင်မလဲ

diz_admin

July 1, 2020

၁၉၉၂ ခုနှစ် ဝန်းကျင်လောက်ကပေါ့။ အဲဒီအချိန်တုန်းကဆိုရင် ထားဝယ်စပါး အရောင်းအဝယ်ဈေးကွက်မှာဆိုရင် ဘယ်သူမှ ၁၄ ပြည်တင်းထက် ပိုမရောင်းကြပါဘူး။ ဝယ်တဲ့သူတွေကလည်း ၁၄ ပြည်ထက် မပိုရဲကြဘူးပေါ့လေ။ တကယ်လို့ စပါးဝယ်တောင်းကို စစ်ကြည့်လို့ ပိုနေတယ်ဆိုရင် ဈေးပိုပေးရင်ပေး ပိုမပေးရင် အရောင်းအဝယ် ပျက်တာပဲ။ လယ်သမားတွေရဲ့ခေတ်ပေါ့။ စပါးတောင်းလည်းမှန် ဈေးလည်းမှန် ကြိုက်တဲ့သူကို ရွေးရောင်းလို့ ရပါတယ်။ အဲဒီအချိန်တုန်းက လယ်သမားတွေဟာ လယ်တစ်ခုတည်းလုပ်ပြီး မိသားစုအတွက် စားဝတ်နေရေး ပြေလည်စေခဲ့တယ်။ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ လူမှုရေး အစစအရာရာပေါ့။ အဲဒါကြောင့်လည်း လယ်ကို အားကြိုးမာန်တက် လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြတယ်။ စပါးအထွက်နှုန်း အားကောင်းစေရန် နွေရာသီဆို နုန်းမြေတွေတင်ကြတယ်။ မျိုးစပါးဆိုးလည်း မျိုးကွဲမပါစေရန် သေသေချာချာ ရွေးကြတယ်။ စပါးများများရဖို့အတွက် ကုန်ကျစရိတ်များများ ထည့်ကြထားပေါ့။ အခုတော့ပြောင်းပြန်တွေ ဖြစ်ကုန်ပြီ။ […]

ရည်မှန်းချက်များ မယိမ်းယိုင်စေချင်ပါ

diz_admin

July 1, 2020

ကိုဗစ်ကြောင့် စိုးတထိတ်ထိတ်ဖြစ်နေရတဲ့ အခြေအနေကြားထဲမှာပဲ ရွေးကောက်ပွဲကို နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပဖြစ်မယ်ဆိုတဲ့ သတင်းကို ဖတ်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီသတင်းနဲ့အတူ နိုင်ငံရေးပါတီ အသီးသီးကလည်း လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ရွေးချယ်တဲ့ အရည်အချင်း သတ်မှတ်ချက်တွေ မူဝါဒတွေကို ထုတ်ပြန်လာကြတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် အရွေးခံလိုတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်တွေအနေနဲ့ အဆိုပြုလွှာတွေကို ဘယ်ရက်ကနေ ဘယ်ရက်အထိ ပေးပို့ရမယ်ဆိုတာမျိုးတွေ၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်အရွေးခံတော့မယ်ဆိုတဲ့ ကြေညာချက်တွေကိုလည်း တွေ့ရပြန်ပါတယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအဖြစ် ဝင်အရွေးခံဖို့ ကြေညာကြတဲ့ သူတွေထဲမှာ အသက်ကြီးပိုင်းတွေလည်း ပါသလို လူငယ်တွေလည်း ပါပါတယ်။ အဲဒီလို ကိုယ့်ကိုယ်ကို ကြေညာတဲ့သူတွေရှိသလို ဘယ်သူ့ကိုတော့ အမတ်ဖြစ်စေချင်တယ်။ ဘယ်သူကတော့ အမတ်ဖြစ်ထိုက်တဲ့ အရည်အချင်းနဲ့ ပြည့်စုံတယ်။ ဘယ်သူ့ကို ရွေးလိုက်ရင် ရပ်ရွာအတွက် အလုပ်လုပ်ပေးနိုင်မယ် စသဖြင့်လည်း ရပ်ထဲရွာထဲမှာ […]

ပုံမှန် လူနေမှုစံ စနစ်သစ်တစ်ခုသို့ ပြောင်းလဲကြရခြင်း

diz_admin

June 23, 2020

Change to new normal ရယ်လို့ သည်ရက်ပိုင်း လူမှုမီဒီယာတွေမှာရော ကျန်းမာရေး ပညာပေးကြရာမှာပါ ပြောဖြစ်ကြသည်။ ပြောဆိုဆွေးနွေးကြသည့်အကြောင်းက ပုံမှန်ဖြစ်လာမည့် လူနေမှု စံစနစ်သစ်တစ်ခုသို့ မလွဲမသွေ ပြောင်းလဲလာကြရမည့် အနေအထား၊ အကြောင်းအချက် အလက်တွေနဲ့ ဘယ်လိုကူးပြောင်းဖို့ ကြိုးစားကြရမလဲဆိုတာပဲ ဖြစ်သည်။ ကိုဗစ်နိုင်တင်း (Covid 19) ကမ္ဘာ့ ကပ်ရောဂါ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှုကာလ ခြောက်လအလွန်မှာ ဘဝလူနေမှု ပုံစံသစ်သို့ရွှေ့ကြရမည့် အနေအထားတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ရောဂါ အသစ်၊ တွေ့ရှိမှု အသစ်၊ ကူးစက်ပျံ့နှံ့မှု ပုံစံအဟောင်းနဲ့ ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါဆိုး ကိုဗစ်ကို ရင်ဆိုင် ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းဖို့ ကြိုးစားကြရင်း လူသားမျိုးနွယ်နဲ့ ကူးစက်ကပ်ရောဂါပိုးနှင့် တိုက်ရမည့်စစ်ပွဲ သရုပ်သဏ္ဌာန်မှာ ရေရှည်စစ်ပွဲ ဖြစ်လို့လာသည်။ RNA (Ribonucleic Acid protein) ကို […]

တစ်ပွဲတိုး နိုင်ငံရေး

diz_admin

June 23, 2020

ခုတစ်လော နိုင်ငံရေးအသံ အတော်ညံတယ်။ ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်က လာမယ့်နိုဝင်ဘာလထဲ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမယ်ကြေညာပြီးချိန်မှာ ပိုညံလာတယ်။ အဲဒီလို မကြေညာခင်က ကိုဗစ်ရဲ့ ရှုပ်ယှက်ခတ်နေတဲ့ နိုင်ငံရေးစိတ်ဝင်စားသူ လူထုအများဟာ ရွေးကောက်ပွဲကိစ္စဘက်ကို အာရုံနည်းနည်း ပိုပြောင်းလာတာကို သတိထားမိတယ်။ အလားတူပဲ လက်ရှိအစိုးရအဖွဲ့ဝင်ဝန်ကြီးတွေနဲ့ လွှတ်တော် အသီးသီးမှာရောက်နေကြတဲ့ အမတ်မင်းတွေလည်း နိုဝင်ဘာရွေးကောက် ပွဲကိစ္စ ရင်တထိတ်ထိတ်နဲ့ ဗျာများလာ ကြတယ်လို့ ကောက်ချက်ဆွဲမိတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်တွေအတွင်း ဆူဆူ ညံညံအဖြစ်ဆုံးနိုင်ငံရေးကိစ္စတွေထဲ လက်ရှိ အာဏာရ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် ပါတီ NLD ရဲ့ အမတ်လောင်း ရွေးချယ်ပွဲတွေက တစ်ပြေးခဲ့တယ်။ “မြို့မိမြို့ဖနဲ့ အမတ်လောင်း” ဆောင်းပါးမှာ ရေးခဲ့ပြီးသလို အများပြည်သူဆိုင်ရာ စကားလုံးဖြစ်တဲ့ “မြို့မိမြို့ဖ” ဆိုတဲ့ စကားအသုံးကို နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုက အလွယ်တကူ ဆွဲယူအသုံးပြုလိုက်တာဟာ […]