BREAKING
April 4, 2025

အမြင်

မျှော်လင့်ချက်များစွာဖြင့် နှစ်သစ် (၁)

Dawei Watch

December 30, 2023

စစ်အာဏာသိမ်းမှုနှင့်အတူ အမှောင်ဆုံးနေ့ရက်များကို ဖြတ်သန်းနေသည့် ပြည်သူများအတွက် ၂၀၂၃ နှစ်ကုန်၍ ၂၀၂၄ နှစ်သစ်ကို ကူးပြောင်းတော့မည်ဖြစ်သည်။ အမှောင်းဖုံးနေသည့် နေရက်များစွာကို အားတင်းကျော်ဖြတ်နေကြသည့် ပြည်သူများအတွက် နှစ်ဟောင်းတွင် ကြုံဆုံခဲ့ရသော စိတ်ပျက်ဖွယ် အခြေအနေများရှိသလို လာမည့်နှစ်သစ်အတွက် လိုချင်တောင့်တမှုများလည်း ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းကာလဖြစ်သည့်အလျှောက် လူမှုရေး၊ စီးပွားရေး၊ ဘဝလုံခြုံရေး၊ စားဝတ်နေရေးကိစ္စရပ်များတွင် ဆိုးရွားသည့် အကျပ်အတည်းများကို ကြုံတွေ့ခဲ့ကြရသည်။ လာမည့်နှစ်သစ်တွင်မူ မျှော်လင့်ချက်အသစ် မျှော်မှန်းချက်အသစ်ကိုယ်စီဖြင့် ဖြတ်သန်းရန် အားခဲထားသည့် အခြေအနေနှင့် ကြုံတွေ့ရနိုင်သော အခြေအနေများအပေါ် မည်သို့မျှော်လင့်ထားကြသည်ကို သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ယခုအပတ် တနင်္သာရီပုံရိပ်အစီအစဉ်တွင် မေးမြန်းတင်ဆက်လိုက်ရပါသည်။ “အခုဆို မြို့ကကျောင်းသားတွေပဲ စာတတ်ပြီး ကျေးလက်က ကလေးတွေက လေလွင့်နေတယ်” ဒေသခံအမျိုးသမီးတစ်ဦး၊ လောင်းလုံးမြို့နယ် DW ။ ဒီနှစ်တစ်နှစ်လုံးမှာ အရင်ကနဲ့စာရင် ဘာတွေ ထူးထူးခြားခြားဖြစ်ခဲ့လဲ။ […]

ထမင်းစားပြီး ရေချိုးရင် ရေဖျဉ်းရောဂါဖြစ်တတ်လား

Dawei Watch

December 28, 2023

ဗိုက်ပူလာပြီး အသားအရေခြောက်သွေ့လာလေ့ရှိသည့် ရေဖျဉ်းရောဂါမှာ မြန်မာနိုင်ငံတွင် အဖြစ်များသည့် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရေဖျဉ်းရောဂါဖြစ်လာပါက အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေရှိသည့်အတွက် လူအများကြောက်လန့်စိုးရိမ်ကြရသည့် ရောဂါတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ထမင်းစားပြီး ချက်ချင်းရေချိုးပါက ရေဖျဉ်းရောဂါဖြစ်တတ်သည်ဆိုသည့် အယူအဆကလည်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ရှိနေကြသည်။ ထို့ကြောင့် ရေဖျဉ်းရောဂါဖြစ်စေသည့် အကြောင်းအရင်းနှင့် ဖြစ်လာပါက ကုသ၍ ရ မရဆိုသည့် အချက်များကို သိရှိနိုင်ရန် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်တစ်ဦးကို မေးမြန်းပြီး ကောက်နုတ်တင်ဆက်လိုက်သည်။ DW ။ ထမင်းစားပြီး ရေချိုးရင် ရေဖျဉ်းရောဂါဖြစ်တယ်ဆိုပြီး အရပ်ထဲမှာ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြောဆို ယုံကြည်နေကြတာ ရှိတာပေါ့နော်။ ဆိုတော့ တကယ်ပဲ အဲဒီလိုပဲ ဖြစ်တတ်လားခင်ဗျား။ ဖြေ ။ အဲဒါက ဆက်စပ်မှုက ဘယ်လိုမှ မရှိဘူးခင်ဗျား။ ရေဖျဉ်းစွဲတယ်ဆိုတာက ကိုယ်ခန္ဓာကနေပြီးတော့ ပိုတဲ့ ရေကို ဆီးထဲ လွှတ်ပေးရမှာပေါ့နော်။ […]

ပြည်ပရောက်အလုပ်သမားတွေရဲ့ သောက

Dawei Watch

December 23, 2023

ပြည်ပရောက် မြန်မာအလုပ်သမားများအပေါ် ဝင်ငွေခွန်ကောက်ခံရန် စစ်ကောင်စီက နိုဝင်ဘာလ ၂၂ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ယခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၁ ရက်နေ့မှစကာ လစာဝင်ငွေအပေါ် ဝင်ငွေခွန်ထမ်းဆောင်ရမည်ဟု ထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုသည်။ မြန်မာလုပ်သားအများစုရှိ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် စက်ရုံ၊အလုပ်ရုံ၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်း၊ အထွေထွေအလုပ်သမားစသည့် အခြေခံအလုပ်သမားများ၏ လစဉ်ဝင်ငွေကို ၇၅၀၀ ဘတ်သတ်မှတ်ပြီး ဝင်ငွေခွန် ၂ ရာခိုင်နှုန်းအရ လစဉ် ၁၅၀ ဘတ် ပေးသွင်းရမည်ဖြစ်သည်။ လစဉ်အခွန် ၂ ရာခိုင်နှုန်း ပေးသွင်းပါက ၇၅၀၀ ဘတ်နှင့် ညီမျှသည့် မြန်မာငွေကို ငွေဖြူအဖြစ်ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံပြန်ရောက်ချိန် အိမ်၊ခြံ၊မြေ၊ တိုက်ခန်း၊ မော်တော်ယာဉ် စသည်ပစ္စည်းများဝယ်ယူရာတွင် ငွေဖြူစာရင်းအပေါ် တွက်ချက်၍ ဝင်ငွေခွန်လျော့ပေါ့ပေးမည်ဟု မက်လုံးပေးထားသည်။ သက်ဆိုင်ရာ သံရုံးနှင့် ကောင်စီဝန်ရုံးများတွင် […]

စိုးရိမ်နေရသည့် ‘ပေါ်တာ’

Dawei Watch

December 17, 2023

မြန်မာနိုင်ငံက တိုင်းရင်းသားဒေသတွေမှာ လူတိုင်းကြောက်ကြသည့် စကားလုံးတစ်ခုရှိသည်။ ယင်းမှာ ‘ပေါ်တာ’ ဆိုသည့်စကားဖြစ်သည်။ စစ်တပ်က အုပ်စိုးသည့် အချိန်တိုင်းတွင် ကျေးလက်ဒေသမှသူများမှာ အဓမ္မခိုင်းစေရန်အတွက် ပေါ်တာဆွဲလေ့ရှိသည်။ ပေါ်တာဆွဲခံရသူများမှာ အန္တရာယ်များသည့် ရှေ့တန်းစစ်မျက်နှာများသို့ ပစ္စည်သယ်ပေးရန်အတွက် အဓမ္မခိုင်းစေခံကြရသည်။ အချို့မှာ မိုင်းနင်းမိခြင်း၊ ကျည်ဆန်ထိမှန်ခြင်းတို့ကြောင့် သေဆုံးကြရသည်။ စစ်အစိုးရခေတ်တစ်လျှောက်လုံးတွင် ပေါ်တာဆွဲခံရမှုများ မကြာခဏကြုံရ၊ ကြားရပြီး အရပ်သားအစိုးရလက်ထက်တွင်တော့ ယင်းဖြစ်စဉ်များ လျော့ပါးသွားခဲ့သည်။ ယခုကာလတွင်တော့ ‘ပေါ်တာ’ ဆိုသော အသံများကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ကြားလာရသလို စစ်ကြောင်းဝင်လာချိန်တွင် ဒေသခံများကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း၊ လမ်းပြခိုင်းခြင်း၊ လူသားဒိုင်းအဖြစ် အသုံးချခြင်းတို့ ရှိလာနေသည်။ သို့သော် တနင်္သာရီတိုင်းသားများ ယခုပိုမိုစိုးရိမ်နေကြသည်က စစ်ကောင်စီတပ်က ပေါ်တာဆွဲနေသည်ဆိုသော သတင်းများ ကျယ်ကျယ်လောင်လောင် ထွက်ပေါ်နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အချို့ဒေသများတွင် ပေါ်တာဆွဲမည်ကို ကြောက်ပြီးညဘက် နေအိမ်များတွင် မနေရဲဘဲ အခြားလုံခြုံမည် […]

ဝက်ဝံနှစ်ကောင် တိုက်ခိုက်ကြသည့်အခါ

Dawei Watch

December 16, 2023

အက်စကီးမိုးတို့၏ ပုံပြင်တစ်ပုဒ်ဟု သိရပါသည်။ ကလေးတစ်ယောက်သည် အိပ်မက်မက်၏။ အိပ်မက်ထဲ၌ ဝက်ဝံအမည်းကြီးတစ်ကောင်နှင့် ဝက်ဝံအဖြူကြီးတစ်ကောင်တို့ တိုက်ခိုက်ကြသည်တဲ့။ ဝက်ဝံအမည်းက အမုန်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး အဖြူက မေတ္တာကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုသည်။ နိုးလာ‌သည့်အခါ အဘိုးဖြစ်သူကို အိပ်မက်အကြောင်း ကလေးက ပြောပြ၏။ ပြီးလျှင် မေးခွန်းတစ်ခု မေးသည်။ အမုန်းနှင့် မေတ္တာ မည်သည့်ဘက်က အနိုင်ရပါမည်နည်းဟူ၍။ ထိုကလေးကဲ့သို့ပင် ကျနော်တို့ကိုယ်တိုင်တွင်လည်း မေးခွန်းများ မကြာခဏ ပေါ်ပေါက်နေတတ်ကြရပါသည်။ လောကနှင့်သက်ဆိုင်သော မေးခွန်းများမှာ သင်္ချာပုစ္ဆာတို့ကဲ့သို ယတိပြတ်အဖြေများ ရရှိရန်လည်း မလွယ်လှပါ။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပဋိပက္ခကို သတ္တုချ၍ ဘက်နှစ်ဖက်တည်းအဖြစ် အကြမ်းဖျင်းခွဲခြားကြည့်သည့်အခါ အာဏာရှင်နှင့် အာဏာရှင်တော်လှန်ရေးဟူသည့် ဘက်နှစ်ဖက်ကို တွေ့ရပါသည်။ နောက်တစ်မျိုး တွေးကြည့်လျှင်လည်း လွတ်လပ်လိုမှုနှင့် ဖိနှိပ်ချုပ်ကိုင်လိုမှု၊ ကြီးစိုးအနိုင်ကျင့်လိုမှုနှင့် တန်းတူညီမျှရလိုမှု စသဖြင့် […]

တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေအကြားက ပွတ်တိုက်မှုတွေ (၂)

Dawei Watch

December 8, 2023

ကြားကာလအစီအမံ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဥပဒေကို တနင်္သာရီတိုင်းရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် စုဖွဲ့ထားသည့် တိုင်းလွှတ်တော်က နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုလိုက်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ကလည်း တနင်္သာရီဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ အစီအမံကြိုတင် ပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေကို အတည်ပြုလိုက်မှုအပေါ် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းမှာ ကိုယ့်ကံကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးရန် ကျားကုတ်ကျားခဲ ကြိုးပမ်းနေမှုကို ပါတီတစ်ခုက နိုင်ငံရေးလက်ဝါးကြီးအုပ်ရန် ကြိုးစားလာခြင်းဟု ဒေသတွင်းအစုအဖွဲ့များက ထောက်ပြကြပြီး ကန့်ကွက်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဥပဒေ အတည်ပြုလိုက်မှုကို တိုင်းအတွင်းရှိ နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့များ၊ တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ကန့်ကွက်ကြသလို တိုင်းအတွင်းရှိ ကရင်တိုင်းရင်းသားအစုအဖွဲ့ အပါအဝင် အစုအဖွဲ့ပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော်ကလည်း ကန့်ကွက်စာ ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ NLD ပါတီကို ထောက်ခံသူအချို့ကလည်း ကန့်ကွက်မှုများအပေါ် ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ် ဝေဖန်သည်မျိုးရှိခဲ့ပြီး အယူအဆ မတူညီမှုများရှိနေသည်။ […]

သားဆက်ခြားကျန်းမာရေး ဘေးကင်းရန်လိုသည်

Dawei Watch

December 2, 2023

အဆင်သင့် မဖြစ်သေးသည့်အချိန် ကလေးတစ်ယောက်မွေးပြီး ပြုစုစောင့်ရှောက်ရမည့်အရေးမှာ အင်မတန်ကြီးမားသည့် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုးတစ်ခုဖြစ်သည်။ လူသားတစ်ဦး လူ့လောကအတွင်း ရောက်လာသည့်အချိန်မှ အရွယ်ရောက်သည်အထိ ပြုစုပျိုးထောင်ရသည့် အဆင့်တိုင်းတွင် မိဘအနေဖြင့် အဆင်သင့်မဖြစ်သေးပါက အခက်အခဲ အမျိုးမျိုးကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း အထွေထွေအကျပ်အတည်းဖြင့် ရင်ဆိုင်နေရသည့် လက်ရှိအခင်းအကျင်းတွင်ပို၍ပင် ရုန်းကန်လှုပ်ရှားရမည်ဖြစ်သည်။ အဆင်သင့်မဖြစ်ချိန် ကိုယ်ဝန်ဆောင်လိုက်ရသဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုကြောင့် သေဆုံးရတဲ့ အန္တရာယ်တွေကလည်း ရှိနေပါတယ်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) အစီရင်ခံစာအရ ဝင်ငွေနည်းပါးသည့်နိုင်ငံများနှင့် ဝင်ငွေအလယ်အလတ်ရှိသည့် နိုင်ငံများတွင် အမျိုးသမီး ၇၄ သန်းမှာ ကလေးယူရန် အဆင်သင့်မဖြစ်သေးမီ ကိုယ်ဝန်လွယ်ထားရသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းတို့အနက် အန္တရာယ်မကင်းသည့် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချမှုကြောင့် နှစ်စဉ်အမျိုးသမီးသေဆုံးမှု ၄၇၀၀၀ ဝန်းကျင်ရှိနေပြီး စိတ်ကျန်းမာရေးယိုယွင်းလာကာ ဆယ်ကျော်သက်များ သတ်သေမှုလည်း ဖြစ်စေကြောင်း အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုကြောင့် ကလေးတစ်ယောက်ယူရန် […]

တော်လှန်ရေး အင်အားစုတွေအကြားက ပွတ်တိုက်မှုတွေ (၁)

Dawei Watch

December 2, 2023

ကြားကာလအစီအမံ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဥပဒေကို တနင်္သာရီတိုင်းရွေးကောက်ခံ ကိုယ်စားလှယ်များဖြင့် စုဖွဲ့ထားသည့် တိုင်းလွှတ်တော်က နိုဝင်ဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုလိုက်သည်။ အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ် (NLD) ကလည်း တနင်္သာရီဖက်ဒရယ်ယူနစ် ကြားကာလ အစီအမံကြိုတင် ပြင်ဆင်မှုဆိုင်ရာဥပဒေကို အတည်ပြုလိုက်မှုအပေါ် ကြိုဆိုကြောင်း ထုတ်ပြန်သည်။ ယင်းမှာ ကိုယ့်ကံကြမ္မာ ကိုယ်ဖန်တီးရန် ကျားကုတ်ကျားခဲ ကြိုးပမ်းနေမှုကို ပါတီတစ်ခုက နိုင်ငံရေးလက်ဝါးကြီးအုပ်ရန် ကြိုးစားလာခြင်းဟု ဒေသတွင်းအစုအဖွဲ့များက ထောက်ပြကြပြီး ကန့်ကွက်ချက်များ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ယင်းဥပဒေ အတည်ပြုလိုက်မှုကို တိုင်းအတွင်းရှိ နိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့များ၊ တော်လှန်ရေးအစုအဖွဲ့များက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ကန့်ကွက်ကြသလို တိုင်းအတွင်းရှိ ကရင်တိုင်းရင်းသားအစုအဖွဲ့ အပါအဝင် အစုအဖွဲ့ပေါင်း နှစ်ဆယ်ကျော်ကလည်း ကန့်ကွက်စာ ထုတ်ခဲ့ကြသည်။ NLD ပါတီကို ထောက်ခံသူအချို့ကလည်း ကန့်ကွက်မှုများအပေါ် ပြန်လည်မေးခွန်းထုတ် ဝေဖန်သည်မျိုး ရှိခဲ့ပြီး အယူအဆမတူညီမှုများရှိနေသည်။ နှစ်ဖက်အငြင်းပွားမှုများ […]